Brabantse DuoDag: Medische misinformatie

Rens Lieman is onderzoeksjournalist, schrijver en spreker

Wat is desinformatie en waarom werkt het zo goed?
Medische desinformatie komt steeds vaker de spreekkamer binnen. Ook privé kom je voortdurend in aanraking met mis- en desinformatie, die welig tiert in de politiek, op social media, het café en in het nieuws. Door AI-gebruik wordt het steeds moeilijker echt van nep te onderscheiden. Wat zijn feiten überhaupt nog waard in een 'post truth-samenleving?' Via anekdotes en verhalen, inzichten uit de wetenschap, voorbeelden en interactieve oefeningen, gidst journalist en (nep-)nieuwsexpert Rens Lieman ons door de nevelige wereld van mis- en desinformatie. Wie maakt en verspreidt die desinformatie, en met welk doel? Waarom zijn we daar allemaal - dus ook jullie - vatbaar voor? En: wat (niet) te doen als een naaste of een patiënt in een andere informatiewereld leeft dan jij?

Mieke Kerkhof is gynaecoloog in het JBZ sedert 1998. Tevens is zij schrijver, theatermaker en frequent speaker op medische congressen

'Dokter, ik wil geen draadje'

Sedert de komst van internet heeft de informatievoorziening een vlucht genomen. Onze patiënten plukken daar de vruchten van. Maar wat zijn dat voor vruchten? Hangen ze laag? Zijn het mierezoete mango’s of zure citroenen? En willen dokters wel dat ze geoogst worden? Immers wat er op wereldwijde web te vinden is, dat klopt lang niet altijd. Helpt het de medici? Of werkt het contraproductief? Waarom hebben influencers zoveel invloed en worden zij, die ervoor geleerd hebben, minder serieus genomen? Hoe blijven we in gesprek met patiënten, die van alles hebben gegoogled en hun eigen plan trekken? En hoe voorkomen we onze eigen ergernis hierover?
Mieke Kerkhof komt vertellen op 9 juni. Ze neemt tips and tricks mee uit de gynaecologie en obstetrie. Want als desinformatie ergens welig tiert, dan is het in dat specialisme.

Joey Scheufler, econoom en social media deskundige

Workshop 1 - Hoe word ik een influencer?
Als spreker en commentator duikt Joey in onderwerpen als de opkomst van “iedereen is influencer”, de gevaren van ongecheckte claims, en waarom betrouwbare bronnen actiever aanwezig moeten zijn op social media. Hij helpt merken, overheden, media en publiek om te begrijpen hoe social media écht werkt, en hoe je er maatschappelijke waarde mee creëert.

Peter Hendriks, apotheker

Workshop 2 - Desinformatie en geneesmiddelen

Desinformatie rond geneesmiddelen was er natuurlijk altijd al, maar met de opkomst van social media gaat desinformatie gemakkelijker viraal. Dit maakte Peter van dichtbij mee, toen hij op LinkedIn schreef over ivermectine bij COVID-19. En ofschoon het voor wetenschap en zorgprofessionals al in 2022 overduidelijk was dat ivermectine onwerkzaam was bij corona, bleef een klein deel van de bevolking hardnekkig in dit middel geloven. Sterker nog, ivermectine (bij COVID-19) blijft een fan-kring van enkele honderden LinkedIn gebruikers houden. En de ‘indicatie’ is inmiddels alweer even gemakkelijk uitgebreid naar kanker.
Naast de beoordeling van puur wetenschappelijke bronnen kwam Peter ook veel mis- en desinformatie tegen over off-labelgebruik, rol van apothekers, de waarde van richtlijnen en protocollen, de rol van ‘Big Farma’ en geneesmiddelwetgeving. Peter gebruikt zijn ervaring om houvast te geven bij andere thema’s waarbij desinformatie op social media mogelijk een rol spelen in de huisartsenpraktijk.

Rens Lieman (onderzoeks journalist)

Workshop 3 - Desinformatie in de spreekkamer

Deze workshop zoomt in op de huisarts-patiënt-relatie en het spreekuur. Wat als een patiënt in zijn 'eigen onderzoek' al helemaal overtuigd is geraakt van medische desinformatie en geen boodschap meer heeft aan jouw deskundigheid? Daar gaan we mee aan de slag, aan de hand van jullie eigen casuïstiek. Je leert en oefent gesprekstechnieken die je helpen begrijpen waar de overtuigingen van de patiënt vandaan komen en hoe je daar effectief op aansluit. Met als doel: wederzijds begrip creëren en zo goed als mogelijk zorg bieden. Je gaat naar huis met een kist vol gereedschap dat direct toepasbaar is in de spreekkamer.